اخبار و مقالات

اردیبهشت 16, 1399

آستانه تحمل

ما تجربه‌ی زیستیِ جدید و تازه‌ای را از سر گذراندیم و‌ کماکان نیز می‌گذرانیم. شواهد و گفته‌ها نشان می‌دهد اغلبِ افراد، در روزهای رفته، صبرشان لبریز شده و دیگر مثلِ سابق توانِ رویارویی با مسائل و دغدغه‌های آدم‌های اطراف‌شان را ندارند. علتِ این امر، به‌حتم فشار روانی، اجتماعی و رسانه‌ای بوده. در طی هفتادروز اخیر، مغز بسیاری از ما، روزانه و به‌طور مکرر داده‌های اطلاعاتی اضطراب‌زا و نگران‌کننده و ترسناک دریافت کرده که این‌امر منجر به کاهش آسودگی‌خاطرمان گردیده. همه می‌دانیم که انسان موجودی است اجتماعی. بیش‌تر می‌دانیم که تنهایی بلایِ جانِ سیستم هیجانی-عاطفی‌‌مان است. تقریباً با استناد به مطالعات پیشین در بافتارهای دیگر-منظور وضعیت‌هایی به‌غیر از دوران قرنطینه است- که تنهایی و عدم معاشرت بر مهارت‌های شناختی‌ای هم‌چون قضاوت، تصمیم‌گیری، تفکر و غیره‌مان تأثیر می‌گذار‌د. هرچه شرایط نامتعادل‌تر باشد، تسلط ما نیز بر امور کم‌تر می‌شود. و هرچه کنترل ما پایین‌تر‌ بیاید، ما به‌هم‌ریخته‌تر با شرایط مواجه می‌شویم. درست شبیه وقتی که کسی از پُشت به ماشین‌مان کوبیده باشد. ما برای چندی متفاوت‌ فکر و احتمالاً رفتار خواهیم کرد. برای‌همین مدتی طول می‌کِشد به خودمان بیاییم تا تصمیم‌های منطبق بر عقلانیت بگیریم. بالا‌بردنِ آستانه‌ی تحمل یک تمرین شناختی است. یک پیش‌آمادگیِ فکری برای رویارویی در وضعیت‌های گوناگون. تصور کنید شما قرار است به‌یک میهمانی بروید. آن‌جا خانه‌ی یکی از اقوام درجه‌یک‌تان است و شرایط به‌گونه‌ای است که ناگزیر به رفتن هستید. شما می‌دانید یکی از خویشاوندان‌تان زبانی تند و گزنده دارد و به‌طورمعمول بلد است شما را برنجاند. وقتی شما می‌رنجید، بغض می‌کنید، احوال‌تان پریشان می‌شود‌ و میهمانی به کام‌تان‌ تلخ می‌گردد. شما با روان‌درمان‌گرتان بررسی کرده‌اید که در این موقعیت چه‌طور رفتار‌ کنید. این «بررسی‌کردن» یک‌ تمرین شناختی است. یعنی، برنامه‌ریزی کرده‌اید زمانی‌که رفتارِ ناخوشایند دیده‌اید، چه کنید که حال‌تان دگرگون نشود؟ این برنامه‌ریزی‌کردن قرار است در‌ انتها، آستانه‌ی تحمل‌تان را بالا ببرد. در موقعیت‌های این‌چنینی که ما روزهای زیادی را به‌دور از شرایط طبیعی به‌سر‌ می‌بریم، بهتر است به‌فکر‌ بالابردن آستانه‌ی تحمل‌مان باشیم. به‌طورمثال، ممکن است در یک‌سری موقعیت‌های تکراری ما با کودک‌مان به مشکل برمی‌خوریم. توجه به‌این نکته اهمیت دارد که کودک‌مان نیز شرایطِ زیستیِ طبیعی‌ای نیز نداشته. ممکن است شما او را هر روز در حال بازی، تماشای تلویزیون و سرگرمی ببینید، اما به‌حتم ما از دنیای ذهنی او خبر نداریم. نمی‌دانیم نگاهِ او به آینده چگونه است؟ برای همین تاحدِامکان بایست سراغ متغیرهایی رفت که قابلیت تغییر و دستکاری دارند. کودک غُر می‌زند، کودک شِکوه می‌کند، کودک تکالیفش را انجام نمی‌دهد ‌و کودک کمی عصبی است. و پدر‌و‌مادر با تمامِ مصائبِ جهان «بیرون‌ازخانه»‌ چاره‌ای جز به‌هم‌ریختن و به‌اصطلاح کم‌آوردن انگار‌ نداشته و ندارند. ما لازم است تلاش کنیم کمی این تنگنای به‌وجود‌آمده را هرجور هست، گذر کنیم. کمااین‌که حالا بیش از ۷۵ روزِ آن سپری شده. چه‌طور گذر کنیم؟ در روان‌شناسی ما با مؤلفه‌ای به‌نام «انعطاف‌پذیری» روبه‌رو هستیم. «انعطاف‌پذیری» را این‌طور تعریف می‌کنیم:
«توانایی‌ای که به‌ما یاد دهد چه‌طور ارتباط‌ کارآمد و اثربخش‌مان را با موقعیت‌های مختلف حفظ کنیم و از ناخوشایندی‌های فکری، احساسی و بدنی به‌دور باشیم. انعطاف‌پذیری با راه‌های خلاقانه و گاه بداهه نیز معنی پیدا می‌کند.»
تصور کنید شما در راستای یکی‌به‌دو‌کردن با کودک‌تان هستید. ارتباط هردوی‌تان درحالِ قطع‌شدن است. او سر باز می‌زند و شما از عدمِ تمکین او به ستوه آمده‌اید. شما می‌توانید روند و مسیر را ناگه عوض کنید. مثلاً پیشنهاد یک‌کارِ دیگر بدهید. میانبر‌ بزنید. قرار نیست در همان حال باقی بمانیم. قرار نیست صبرمان سر ریز شود. ما توی یک واگنِ شلوغ و پُر ازدحام هستیم. تا ایستگاه «امن و ثبات» چیزی نمانده. اگر از ایستگاه شماره‌ی۱ تا ایستگاه «مقصد» ناله کنیم، تنگنای به‌وجود‌آمده را سخت‌تر کرده‌ایم. ما متأسفانه یا خوش‌بختانه نیاز داریم کمی تحمل کنیم تاحدِ‌امکان ارتباط کارآمد و اثربخش‌مان را حفظ کنیم.

, , , , , , , , , ,

دیدگاهتان را بنویسید