اخبار و مقالات

آبان 20, 1398

«محیط خانوادگی؟ به‌احتمال زیاد»

یاداشت‌هایِ عماد رضایی ‌نیک

در روان‌شناسی مفهوم «محیط» از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است. از میانه‌‌های دهه‌ی ۶۰ میلادی، زمانی‌که نظریه‌های رفتارگرایی وجود خودشان را اثبات کردند، «محیط» توجه روان‌شناسان را به‌خود جلب کرد و ‌کماکان حتی با افول رفتارگرایی و مباحث مربوط به‌آن، مفهوم «محیط» اهمیت و اثربخشی خود را دارا است.
در این یادداشت می‌خواهم درباره‌ی «محیطِ خانوادگی» و‌‌‌ اهمیت آن کمی بنویسم. در واقع، سه‌عامل اساسی در محیط خارجی هر کودک وجود داشته که آن بر رشد شخصیت کودک تأثیر می‌گذارد.
اولینِ آن «محیط خانوادگی» است.

خانواده
جایی که کودک در آن بزرگ و آب‌دیده می‌شود. اولین ارتباط‌ها در آن شکل می‌گیرد. کاشتِ اولیه رفتارهای کودک در این‌جا انجام می‌گیرد. والدین شرایط موجود در محیط خانوادگی را پایه‌ریزی می‌کنند که در کنار آن، کودک مذهب، فرهنگ، قومیت و تأثیرات اجتماعی و اقتصادی را فرا می‌گیرد.

کودک در محیط خانوادگی است که با آداب و رسوم و ارزش‌ها و سنن آشنا می‌شود. او تلاش می‌کند خود را با الگوها و خواسته‌های والدین‌اش منطبق سازد. بگذارید ماجرا را این‌طور پیش ببریم. از این‌جا به‌بعد ما با مجموعه‌ای از احتمالات سرو‌کار داریم. در واقع احتمالاتِ بالا. یعنی؛ اگر صبوری و بردباری یک الگوی خانوادگی باشد، به‌احتمال‌زیاد، کودک آن را به‌عنوان یک ارزش که بایست برای فراگیری آن بکوشد، باور می‌دارد. این‌ماجرا می‌تواند نقطه‌ی مقابل نیز داشته باشد. خانواده‌ای را تصور کنید که محیط خانوادگی‌شان پُر از هرج‌و‌مرج و بی‌برنامگی است، کودک و رفتار او چه‌طور می‌شود؟ کارایی ‌‌و عملکرد او چه وضعیتی پیدا می‌کند؟

یادمان باشد که فرزندان در دیدن و تعبیر و تفسیر رفتار والدین بسیار نکته‌سنج و تیز‌بین‌اند. روابط بین والدین، سرمنشأ و الگوی اصلی روابط اعضای خانواده با یک‌دیگر و همچنین خارج از جو خانوادگی نیز خواهد بود. به‌عبارت‌دیگر، اگر پدر‌و‌مادری گرم و‌ صمیمی و همیار باشند، چنین رابطه‌ای در خانواده به‌احتمال زیاد شکل خواهد گرفت. به‌طورکلی روابطِ بین والدین، به‌عنوان رهنمود و دستورالعملی انگار از پیش تعیین‌شده به‌صورت نامحسوس در سیستم رفتاری فرزندان به‌وجود می‌آید.
و از همه مهم‌تر، شالوده‌ی شخصیتی، صفات و خصوصیات فردی و رفتاری فرزندان یک خانواده، به‌احتمال زیاد متأثر و منتج از جَوِ حاکم‌ بر محیط خانوادگی است. پس؛ بیش‌از‌این‌ها به محیط خانوادگی‌تان بها و‌ اهمیت دهید.

 

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

دیدگاهتان را بنویسید