اخبار و مقالات

بهمن 1, 1398

نیمه‌ی پُرِلیوان را ببینیم…

دانش عمومی روان‌شناسی- طرحواره
طرحواره منفی‌گرایی – بدبینی


افراد دارای این طرحواره سراسر عمر خود را  بر جنبه‌های منفی زندگی، مانند درد، مرگ، شکست، ناامیدی، گناه، ناسازگاری، نفرت، مشکلات لاینحل، خیانت، اشتباه‌های احتمالی، مسائلی که ممکن است به بیراهه برود و … ، تمرکز داشته  و جنبه‌های مثبت یا خوشبینانه‌ی زندگی را نادیده گرفته  و کمرنگ جلوه می‌دهد. چنین افرادی معمولاً انتظاری مبالغه‌آمیز از موقعیت‌های شغلی، اقتصادی یا میانفردی دارند و تصور می‌کنند که همه چیز در نهایت با مشکل مواجه خواهد شد یا این که تصور می‌کنند تمام جنبه‌های مثبت و روشن فعلی زندگی‌ در نهایت از بین خواهد رفت.
بیمار دارای طرحواره‎ی بدبینی دچار ترسِ افراطی از اشتباه‌هایی است که می‌تواند به ورشکستگی، شکست، تحقیر یا گیرافتادن در یک موقعیت ناخوشایند بی‌انجامد. چون این فرد در نتایج منفی احتمالی اغراق می‌کند، عموماً به عنوان فردی شناخته می‌شود که همیشه نگران است، از همه چیز و همه کس شکایت دارد، دائماً گوش به زنگ، مردد و دودل است. این افراد عادت دارند از کوچک‌ترین حوادث بزرگترین فاجعه‌ها را بسازند.
بدبینی - سروهانا
افراد دارای این طرحواره، در حالی که جنبه‌های مثبت زندگی را کمرنگ جلوه می‌دهند، همیشه و همه‌جا بر جنبه‌های منفی زندگی مثل درد، مرگ،فقدان، ناامیدی، خیانت، شکست و تعارض توجه می‌کنند. از رفتارهای شایع این افراد می‌توان به شکوه، شکایت و بلاتکلیفی اشاره کرد. افرادی که این طرحواره را دارند برای اطرافیان همیشه مشکل ایجاد می‌کنند، چون همیشه جنبه‌های منفی وقایع را می‌بینند.

ریشه‌های تحولی طرحواره ی منفی‌گرایی اغلب در دوران کودکی است.

– این طرحواره معمولا بازتاب تمایل افسرده‌ساز افراد به جنبه‌های منفی و بدبینانه زندگی است که از والدین‌شان یاد گرفته‌اند.

– افراد نگرش والدین را به عنوان یک ذهنیت، درون‌سازی کرده‌اند.

– دوران کودکی مشقت بار و توأم با فقدان داشته‌اند.

– در ابتدای زندگی، حوادث تلخ و ناگوار زیادی را تجربه کرده‌اند.

– در دوران کودکی یکی از والدین یا هر دو را از دست داده‌اند.

با مرگ والدین کودک تنهایی را با تمام وجود احساس خواهد کرد. در نتیجه او باید مشکلات بسیاری را در مسیر زندگی خود تحمل کند. این مشکلات گاهی فرد را به سمت تله‌های متعدد هدایت می‌کند که یکی از آن‌ها تله‌ی بدبینی است. زندگی سختی که در راستای مرگ‌ِ والدین برای فرزند رقم می‌خورد او را نسبت به همه چیز منفی‌نگر و بدبین خواهد کرد.

سبک‌های مقابله در مقابل این طرحواره:

  1. تسلیم: هر اتفاق مثبتی را نادیده می‌گیرند و تلاش می‌کنند جنبه‌های مثبت را بی‌ارزش نشان دهند. ویژگی‌های خوب طرف را نمی‌بیند و در هر چیزی به دنبال یک نکته‌ی منفی است.
  2. اجتناب: امیدی به بهبود اوضاع ندارند و فکر می‌کنند هرگز مشکلات به پایان نمی‌رسد.
  3. جبران افراطی: بعضی از این افراد ممکن است بعد از مدتی برعکس شوند و مثبت‌نگر خیالی شوند و از واقعیت‌ها دور شوند.


طرحواره‌ی پذیرش جویی و جلب توجه

طرحواره بی‌اعتمادی/بدرفتاری
طرحواره محرومیت هیجانی
طرحواره خود تحول نیافته-گرفتار
طرحواره رها شدگی
طرحواره‌ی نقص و شرم
طرحواره‌ی استحقاق/ بزرگ‌منشی
طرحواره وابستگی _ بی‌کفایتی
طرحواره‌ی شکست
طرحواره نقص_شرم

, , , , , , , , , ,

دیدگاهتان را بنویسید