اخبار و مقالات

اردیبهشت 15, 1399

«هوش عمومی یا هوش‌های چندگانه؟»

همۀ ما در چند سال اخیر شاهد توجه بیش از پیش افراد برای تقویت هوش‌شان بوده‌ایم چنان‌که رغبت روزافزون خانواده‌ها برای تأمین آموزشی که مدعی پرورش هوش است گواهی بر این ماجراست. اما شاید برای تعداد زیادی از این والدین آینده‌نگر همچنان این سؤال مطرح باشد که منظور از هوش واقعاً چیست. در کل، هوش مقوله‌ای قابل روئیت یا احساس‌شدنی نیست بلکه یک صفت فرضی و یک مفهوم انتزاعی و مجرد است.
هوش تغییرپذیر نیست اما تفکر تغییرپذیر است. هوش تا حدودی ژنیتیکی است اما تفکر ژنتیکی نیست. هوش مهارت نیست اما تفکر مهارتی قابل آموزش است.

امروز پس از یک قرن بررسی، بحث و مجادله بر سر هوش و تعریف آن، نه‌تنها میان تعاریف ارائه‌شده از حوزه‌های مختلف مانند روان‌سنجی، رشد، نوروسایکولوژی و پردازش اطلاعات، بلکه حتی در هر یک از این شاخه‌ها نیز هنوز دانشمندان به یک اتفاق نظر بر سر تعریف این مفهوم دست نیافته‌اند.

اگرچه تا سه دهه پیش، بیشتر صاحب‌نظران این حوزه وجود یک مؤلفۀ عمومی، مثل عامل g اسپیرمن یا عوامل گروهی ترستون را پذیرفته بودند و یا برخی مثل «کتل» کوشیدند آن را با جزئیات بیشتری (هوش سیال و متبلور) تعریف کنند، اما مطالعات دهه‌های بعدی، از میانۀ مسیر راهشان را جدا کردند. گاردنر، اگرچه در عمل عامل عمومی را قبول داشت اما با معرفی هوش‌های نه‌گانه، افق جذاب‌تری را پیش چشم علاقه‌مندان به نمایش گذاشت. شاید شاخص‌ترین ارزش کار گاردنر پا بیرون نهادن از محدودیت‌های فرهنگی بود. همچنین در سال‌های اخیر صحبت‌کردن از انواع هوش‌ها چون هوش هیجانی، هوش وجودی و هوش معنوی متداول گردیده و مورد توجه گروه‌های مختلف افراد از عموم مردم تا جامعه‌شناسان، سیاستمداران و حتی پزشکان قرار گرفته است.

, , , , , , ,

دیدگاهتان را بنویسید