اخبار و مقالات

آذر 23, 1398

و اما پیامدها…

کودکان اطراف ما- مهارت‌های ارتباطی

یاداشت‌هایِ عماد رضایی ‌نیک

ما نمی‌توانیم مستقیماً فرزندان را در برابر زندگی محافظت کنیم، درواقع باید تلاش کنیم‌ به‌آن‌ها یاد دهیم به‌طور کارآمدتری با موقعیت‌های زندگی مواجه شوند. بهتر است به‌آن‌ها فرصت‌هایی دهیم تا پیامدِ اعمال‌شان را ببینند، تجربه کنند و از اشتباه‌ها بیاموزند. عقیده‌ی روان‌شناسی این است که پند‌و‌اندرز و نصایح فقط حال آن‌ها را به‌هم می‌زند و موجب می‌شود مدام به‌این فکر کنند که گیر بزرگ‌سالانِ نق‌نقو نیفتند. تنبیه نیز نتیجه‌ی عکس می‌دهد، چون کودک از واکنش ما احتمالاً خشمگین، آشفته و آزرده شده و متوجه بدرفتاری‌‌اش نمی‌شود. در‌واقع او در نمی‌یابد رفتارش نادرست، خطرناک و نا‌کار‌آمد است و از همه مهم‌تر یاد بگیرد نباید بدرفتاری کند چون این‌کار ما را عصبانی کرده یا تا مادامی‌که مچ‌اش را نگرفته‌ایم بدرفتاری اشکالی ندارد.
به‌خاطر حفظ پیوند رفتار و نتیجه آن خوب است بین مجازات و پیامدهای منطقی تفاوت قایل شوید.

نصیحت فرزندان

حال تفاوت بین مجازات و پیامدهای منطقی چیست؟
مجازات، نوعی پیامد دلبخواهی است که طراحی می‌شود تا از طریق درد یا ناراحتی جسمی و روان‌شناختی مثلاً چیزی آموزش داده شود. یعنی؛ مجازات براین‌فرض مبتنی است که کودکان با رنج‌بردن از پیامدهای رفتارشان احتمالاً بهتر یاد می‌گیرند. از سوی دیگر، رویکردِ پیامدهای منطقی تحت این فرض کار می‌کند که کودکان با تجربه‌کردنِ رفتارشان بهتر یاد می‌گیرند و احتمالاً در موقعیت‌های بعدی سازگارتر رفتار خواهند کرد. بی‌گمان این مسأله به‌این معنی نیست که به فرزند اجازه داده‌ایم وارد موقعیت‌های آسیب‌رسان شود. همیشه، هدف، در درجه‌ی اول حفظ امنیت است. روان‌شناسی پیشنهاد می‌دهد گاهی والدین کنار بکشند یا موقعیت‌هایی را ترتیب دهند تا کودک واقعیت را لمس و تجربه کند. راهنمایی احترام‌آمیز به کوکان امکان می‌دهد در امنیت، تعلق، و محترمانه پیامدهای منطقی رفتار خود را احساس و تجربه کنند.

تنبه کودکان

یک پیامد منطقی دارای سه مؤلفه می‌باشد. این مؤلفه‌ها در واقع معروف به «سهR» است:
۱. از نظر منطقی به بدرفتاری مربوط می‌شود.
۲. احترام‌آمیز می‌باشد؛ یعنی، از هر نوع تحقیر به‌دور بوده، قاطع می‌باشد تا احترام به‌خود را نشان دهد، و محبت‌آمیز بوده تا احترام به‌ کودک را نشان دهد.
۳. منطقی می‌باشد، یعنی برای کودک نیز به اندازه بزرگ‌سال نیز قابل‌فهم است.

ساده‌تر این است که منظور از انضباط، یادگرفتنِ خودانضباطی، هدایت فرد به‌سمت خودگردانی، و در ادامه کمک‌ به کودک برای آن‌چه انجام شود و آن‌چه نباید صورت بگیرد؛ و سرآخر مسئولیت هر مسیری را که در پیش می‌گیرد بپذیرد.

ویژگی اصلی‌ پیامدهای منطقی:
۰تحمیلی نیست و خودِ کودک در آن سهیم است.
۰بدون تهدید، خشم و باثبات می‌باشد.
۰از قبل به کودک‌ اطلاع داده می‌شود.
۰به نوع برداشتِ کودک توجه و تأکید خاص می‌شود.

 

, , , , , , , , , , , , , ,

دیدگاهتان را بنویسید