اخبار و مقالات

اسفند 6, 1398

برآورده‌شدن انتظارات، گوش‌کردنِ بیش‌تر

کودکان اطراف ما / برآورده‌شدن انتظارات، گوش‌کردنِ بیش‌تر

نویسنده: عمادرضایی‌نیک


پسری هفت‌ساله که بیایید اسمش را هرچه دوست داریم بگذاریم درحالِ کمک‌کردن‌ به پدرش بود که داشت چمدان‌ها‌ را توی صندوق‌عقب ماشین جا می‌داد. آن‌ها عازم سفر به تعطیلات تابستانی بودند. درهمین‌حین، یکی از چمدان‌ها که از بقیه کوچک‌تر‌ بود، به‌خوبی در صندوق جا نمی‌گرفت. پدر کلافه بود و زیرلب نق می‌زند. پسر گفت:

«پدر‌ می‌شود چمدانِ من را دمر‌ کنیم تا این چمدان هم جا شود»
پدر که‌ انگار‌ حرفِ پسرش را نشنید یادش افتاد چیزی را به همسرش یادآوری کند. صندوق را همان‌طور رها کرد و‌ چمدانی را که جا برایش وجود نداشت، روی زمین گذاشت. وقتی پدر برگشت دید صندوق درش بسته است. صندوق را بالا زد و دید همه‌ی چمدان‌ها جا شده‌اند.
بله، یکی از کارهای مهم #فرزندپروری گوش‌کردن‌ به فرزندان است. ما احتمالاً گمان می‌کنیم می‌دانیم کودکان چه می‌گویند، بی‌آنکه به‌واقع به حرفِ آن‌ها گوش کرده باشیم. در‌همین‌زمینه؛ چهارمرحله‌ی مهم وجود دارد:
تــوجه
گــوش‌کردن
فــکــرکردن
عـمــل‌کردن
یعنی در مرحله‌ی اول به فرزند توجه کرده، سپس به‌او گوش می‌کنیم و سرآخر به حرف، ایده و نظری که داده است فکر می‌کنیم. و در صورت این‌که حرفش درست و به‌جا بوده، عمل می‌کنیم. باید باور داشته باشیم که آن‌ها نیز صاحب نظر و رأی هستند. کودکان به‌خوبی شرایط را می‌شناسند و گاه موقعیت‌ها را پیش‌بینی می‌کنند. بسیاری از مواقع، کودکان می‌دانند بزرگ‌سالان در چه مواردی اشتباه کرده‌اند و یا آن‌که احساس ضعف می‌کنند، اما آن‌ها گاه با احساس اطمینان گمان می‌کنند محق هستند بگویند چه چیزی درست ‌و چه چیزی غلط است. مسئله‌ی مهم در این یادداشت، مهارت گوش‌کردن به کودک است. مسئله‌ای به معنای آن‌که بزرگ‌سال با کودک می‌تواند برابر باشد. گوش‌کردن فقط مربوط به رابطه والد-کودک نیست. در روابط بزرگ‌سال‌ها نیز گاه شاهد عدمِ مهارت گوش‌کردن هستیم. زمانی‌که به‌مدت زیادی بزرگ‌سالان به حرف‌های کودکان گوش می‌دهند. کودک آماده‌ و پذیرای دستورالعمل و انتظارات بزرگ‌سال می‌شود. شاید بشود یک ضرب‌المثل ساده این‌جا ساخت:
«والدی که خوب می‌شنود، انتظاراتش بیش‌تر محقق می‌شود»
لازم نیست ما نیت‌خوانی کنیم و بلافاصله دریابیم کودک‌مان چه گفته. و تلاش کنیم به‌آن پاسخ دهیم. بهتر است، روی حرف‌های اندکی تأمل کنیم و بفهمیم آن‌ها چه می‌گویند و چه می‌خواهند. هرچه بیش‌تر‌ به آن‌ها گوش کنیم، بیش‌تر‌ به دنیای آن‌ها نزدیک می‌شویم. در آخر به‌این لطیفه‌ی آمریکایی توجه کنید:
«یک‌روز بچه‌ای از مادرش پرسید: “مامان من از کُجا آمده‌ام؟”. مادر که از قبل آمادگی داشت، توضیح مفصلی درباره‌ی تولیدمثل حشرات و پرندگان به‌او داد. بچه دوباره پرسید: “من همه‌ی این‌ها را می‌دانم. چیزی که من می‌خواهم بدانم این است که من از کُجا آمده‌ام؟” مادر بی‌آن‌که مستأصل شود، توضیحی شِبهِ‌علمی درباره‌ی تولد نوزادان به فرزندش داد. بچه با کلافه‌گی‌ گفت:
“مادر، الفی از شیکاگو آمده، جان از نبراسکا، من از کُجا آمده‌ام؟”

, , , , , , , ,

دیدگاهتان را بنویسید